donderdag 17 mei 2018

DI...

Door Tjalling van den Bosch

Wilfried Geenja: "Goedenavond dames en heren, welkom bij Dammen Insite, het  wekelijkse  praatprogramma over dammen en alles wat daarmee samenhangt. Aan tafel Johan Deksen, René van der Grijp en Hans Kaai junior. Johan, wat is er nieuw deze week"? 

JD: "Nou, waar ik me vreselijk aan erger, zijn die mensen die beweren dat dammen een sterk product is; dammen is geen sterk product, denksport in het algemeen in Nederland is geen sterk product! Er wonen thans in Nederland zo'n 18 miljoen mensen, nog geen 25.000 daarvan zijn lid van een dam- of schaakvereniging, dat is 0,0 en nog wat procent van de hele bevolking!
WG: "Oh, je hebt je rekenmachientje niet bij je, begrijp ik".
JD: "Nee, die is stuk; maar het is toch wel duidelijk dat denksport in Nederland niet veel voorstelt en ook nooit iets zal voorstellen"! Wanneer je een zakenman vraagt of iets een goed product is, dat nog geen marktaandeel heeft één procent, dan trekt hij een gezicht van afgrijzen; daar gaat hij echt niet in investeren! 

WG: "Maar het kan wel, Johan. Noorwegen stelde op schaakgebied ook nooit wat voor, maar door de opkomst van Magnus Carlsen, de huidige wereldkampioen, is het schaken daar naar ongekende hoogte gestuwd. Er zijn tijdens grote toernooien zelfs live-uitzendingen op de nationale   tv"
JD: "Nee, dat klopt; als de 'grote' media de schouders eronder zetten, kan er veel ten goede keren,  maar dat zie ik in Nederland niet gebeuren. Ik vind het wel jammer hoor, maar zo is het nu eenmaal".
RG: "Maar Johan, 50 jaar geleden, toen Sijbrands en Wiersma opkwamen, was het toch allemaal veel massaler, in Nederland, dan nu"? 
JD: "Nou, het is maar net wat je massaal noemt. Toen woonden er in Nederland ongeveer14 miljoen mensen in Nederland en toen had de dambond nog geen 10.000 leden, dus dat was ook weer 0,0 en nog wat, van de hele bevolking"! Nee, ik blijf erbij, dammen is geen sterk product".   

HK: "Ja maar Johan, toen Euwe wereldkampioen schaken werd, waren de schaakspullen niet aan te  slepen. Het ledenaantal van de schaakbond verviervoudigde toen, dat heb je zelf wel gezegd"!
JD: "Ja, nee, dat klopt; maar dat was toen 1935, of zo; een heel andere tijd dan nu. Er zal toen in de Nederlandse huiskamers best wel veel geschaakt zijn, veel anders was er toen ook niet, maar weet jij hoeveel schakers lid waren van de bond, voordat Euwe wereldkampioen werd"? 
HK: "Al sla je me dood, geen idee". 
JD: "Tweeduizend en dat liep op, tijdens de Euwe-hausse, tot maximaal bijna zevenduizend! Ik wil voor de volledigheid nog wel even vermelden dat er toen in Nederland 8 á 9 miljoen mensen  woonden; dus toen was het 0,0 procent en ietsje meer"!
WG: "Nou, dat punt is gemaakt; we laten het hierbij, want er is meer"! 

WG: "Hans, wat vind jij van die plusjes en minnetjes"? 
HK: "Dat is een gedrocht, net als al die andere kunstmatige schijnoplossingen; je weet wel, die  'andere' puntentelling en het maar terugdraaien van de bedenktijd". 
JD: "Die schaakgrootmeester, hoe heet hij ook al weer? Die dat boek heeft geschreven over zijn eigen teloorgang". 
WG: "Oh, Zwart Wit bedoel je, van Paul van der Sterren". 
JD: "Ja, die van der Sterren; ik las laatst een column van hem en daarin schreef hij dat het  terugdraaien van de klok, een oplossing is van hersenlozen".
WG: "Ja, dat heb ik ook gelezen; hij noemde het de nekslag voor het schaken". 
JD: "Ja, hij was daar vrij stellig over".
RG: "Ja, dan heb je een denksport en dan ga je de tijd om te denken terugdraaien, hahaha. Je gaat bij een balspel toch ook niet de bal weghalen. Hahahaha!  

HK: "Maar weet je wat ik laatst hoorde Johan"? 
JD: "Nee, vertel".
HK: "Dat ze nu bij het schaatsen in staat zijn, om tot in duizendsten de eindtijd te berekenen, dat dat een bewijs is dat die akelige plusjes en minnetjes een goed idee zijn"!!
JD: "Dat slaat als een lul op een drumstel"!
HK: Dat bedoel ik maar; er verandert helemaal niets aan het schaatsen, hoe ze de eindtijd ook berekenen. Een schaatser moet nog steeds na het startschot zo snel mogelijk bij de finishlijn zien te komen"
RG: "Over de finishlijn, Hansie".
HK: "Dat bedoel ik toch"! 
RG: "Nou, zeg dat dan".

HK: "Wat ik bedoel René, is dat er bij het schaatsen verder geen reglement hoeft de worden aangepast, de snelste wint nog steeds. Bij het dammen moet men wel de regels aanpassen; een gewone remise is geen gewone remise meer. Nee, er wordt nu totaal anders over geoordeeld".
JD: "Ja, en de voordeelremise kan ook zo maar bij de verkeerde terecht komen; iemand die de hele partij aan de leiding gaat, de morele winnaar zeg maar, kan zo maar tegen een minnetje aanlopen. Zijn schijven heersen over het dambord, maar ja, dan komt er een wederzijdse damdoorbraak en dan  staan ze niet veilig meer EN door de zoektocht naar de winst komt zo iemand, met dat eveneens  belachelijke 80' + 1', ook nog in een constante tijdnood terecht. Die andere Paul, uhh, Paul Oudshoorn schreef laatst ook zoiets; dat de bovenliggende partij in het nadeel is met die 80' + 1' EN . . ., dat vind ik ook".

RG: "Weten jullie wat echt belachelijk was, ha, ha, ha; dat ze bij die laatste NK's tijdens de barrages ook met die belachelijke plusjes en minnetje werkten, ha, ha, ha. Dat moet een idee van Harry Mens zijn geweest, denk je niet(?), haaaa, ha, ha, ha"!
JD: "Ja, bij die vrouwen in Zoutelande, was het inderdaad helemaal belachelijk; en maar doorrammen in een potremise stand; tja, dan gaat er met die paar seconden die ze er elke zet bij krijgen, vroeg of laat wel iemand de mist in. 
Dat heeft toch niets meer met wat voor denksport dan ook te maken; dat is toch jezelf niet meer serieus nemen"! Tjonge, jonge, phhhh. 

HK: "Ik wil ook even wat zeggen, uhhh" 
WG: "Nee Hans, we gaan er eerst even uit voor de reclame" . . .! 

donderdag 10 mei 2018

Vervolg op...

 Door Tjalling van den Bosch

Het is uw penneleur, alsook 'onze blogmanager', al lange tijd bekend dat de epistels op dit blog niet alleen door dammers (m/v) worden gelezen.
Blijkbaar vinden mensen, die 'niets met dammen hebben', het bij tijd en wijle ook leuk om de diverse pennenvruchten op dit blog tot zich te nemen.
Anders dan dammers reageren zij soms wel op het geschrevene! Over het vorige epistel (gezond sporten . . . - over teveel sporten -) kregen we dan ook de nodige op- en aanmerkingen binnen.

Teveel is slecht . . . 

Het idee voor het vorige epistel ontstond door een gesprek met hoogleraar klinische neuro-psychologie Sitskoorn. Bij gezonde mensen ontstaat stress bijvoorbeeld wanneer het moeilijk is om een bepaalde doelstelling te halen.
Stress op zich is niet slecht; het idee dat iets misschien niet gaat lukken, spoort aan tot handelen (vecht of vlucht). Daardoor zijn mensen juist in staat om tot grote prestaties te komen.
Het probleem in de 21ste eeuw is echter, dat we tegenwoordig steeds meer stress continu ervaren! Na flinke arbeid (om een doel te bereiken), is er anno hodie weinig tijd om echt te ontspannen; ontspanning is echter cruciaal om de opgeroepen stress weer tot rust te manen (af te voeren). Dat lukt tegenwoordig maar moeilijk, vooral vanwege de constante stroom van informatie en (de volkomen overbodige) non-informatie!

De grootste boosdoener zijn alle berichten op de social media! De oplossing ligt natuurlijk voor de hand; het hele gebeuren (social media) gewoon een tijdje links laten liggen.
Maar . . ., juist zich niet op de social media begeven, ervaren mensen ook weer als (onplezierige) stress! 
Volgens Sitskoorn zegt inmiddels 15% van de Nederlandse vrouwen dat ze een burn-out hebben, of hebben gehad, terwijl dit twee jaar geleden nog maar 9,4% was. Bij de mannen steeg het percentage in die periode van 6 naar 9!
Kortom, meer dan 10% van de Nederlandse bevolking ervaart een teveel aan stress, of heeft dat ervaren!

Lichaam past zich aan . . . 

Stress is een vorm van spanning die in het lichaam van (gezonde) mensen (maar ook bij dieren en planten!) optreedt als reactie op externe prikkels en die gevolgd wordt door een patroon van fysiologische reacties.
De fysiologische reacties worden altijd eerst door de hersenen gefilterd. Teveel stress is niet alleen vervelend, het zorgt er ook voor dat onze hersenen slechter gaan werken!
Het zorgt voor een hogere hartslag en het gebrek aan rust (ontspanning) draagt bij tot een unheimisch gevoel ('geen zin hebben', concentratieverlies, hoofdpijn, duizeligheid).

Het woord is even aan Sitskoorn: "Onze hersenen zijn neuro-plastisch; ze passen zich aan bij alles wat we doen en meemaken. Er komen constant nieuwe verbindingen bij; zo worden we beter in iets.  Het netwerk aan verbindingen bij 'gewoon gedrag' wordt steeds sterker, maar 'gewoon gedrag' is niet persé gezond gedrag!
Als men voortdurend in een stress-situatie zit, wordt dat voor mensen ook weer gewoon! We leren onszelf aan gestrest te zijn, met grote gevolgen. De hypocampus (een deel van de hersenen dat onder meer emoties en geheugen regelt)loopt schade op; verbindingen gaan kapot, waardoor je geheugen slechter wordt en het meer moeite kost om negatieve emoties te reguleren.
Ook de prefrontale hersenschors krijgt klappen; dat deel van de hersenen helpt je juist om met stress om te gaan! Als die minder goed werkt, gaan we handelen naar onze impulsen; we halen uit, terwijl we ons normaal zouden inhouden. Wat volgt is een negatieve spiraal; je hebt stress, je hersenen werken minder goed en kunnen dat ook niet meer opvangen, waardoor je nog meer stress ervaart"!!

Tot zo ver . . .

Dat was de hoogleraar klinische neuro-psychologie.
Het klinkt allemaal best heftig, maar gestreste hersenen kunnen ook weer herstellen. Daarvoor moeten mensen wel leren om beter met stress om te gaan en vooral het tijdig onderkennen van stress is cruciaal.
Bij (bijvoorbeeld) fysieke sporten is het belangrijk om je lichaam goed te verzorgen; bij het veelvuldig gebruik van je hersenen is dat niet anders. Goed slapen, voldoende bewegen (niet fanatiek!!) is belangrijk en vooral jezelf dwingen om afstand te nemen van zaken waardoor je hersenen op maximum staan!
Een dammer kan wel een flinke wandeling of fietstocht beginnen, maar wanneer hij dan 'blind' nog steeds met dammen bezig is, dan schiet het niet op natuurlijk.
Kortom, jezelf de tijd geven om niets te doen met je hersenen is essentieel (om teveel aan stress tegen te gaan).

Een specialist die je vertelt waar de problemen liggen is natuurlijk een goede informatie-bron; dan is het ook handig om de vraag te stellen: "Hoe lost u zelf de problemen op?"!!
Nogmaals Sitskoorn: "Ik heb geen social media en ik bekijk mijn e-mail op vaste tijden. Ook reserveer ik ruimte in mijn agenda waarin ik geen afspraken maak. Mensen vinden het soms lastig dat ik niet altijd beschikbaar ben, maar anders kan ik mijn werk niet naar behoren doen. Ik begrijp dat het niet altijd even gemakkelijk is voor sommige mensen; het vergt dan ook guts om tegen het idee dat alles moet in te gaan. Je kunt je tijd echter maar één keer uitgeven".

Kort samengevat:
Juist in deze tijd is ontspanning op geestelijk en fysiek gebied belangrijker dan ooit . . .!



donderdag 3 mei 2018

Gezond sporten...

Door Tjalling van den Bosch

'Sporten is goed voor lijf en leden', is een bekend gezegde, maar 'er zit ook een addertje onder het gras' (om nog maar eens een algemene uitdrukking te gebruiken); sporten kan ook te veel worden!
Wanneer sporters te veel wedstrijden en/of trainingen in een korte periode afwerken en daarbij niet voldoende rust (recuperatie) in acht nemen, dan kan hij of zij overtraind raken.

Lichamelijke inspanningen . . .

Bij fysieke sporten zijn (bij overtraining) de eerste tekenen vaak al snel voelbaar (spierpijn), maar, zeker de fanatieke sporter, voelt zich in zo'n situatie na een goede warming up al snel weer in staat om te spelen, dan wel te trainen.
Wanneer een atleet die signalen blijft negeren, kan dat leiden tot overtraining, hetgeen betekent, dat het lichaam weerstand gaat bieden tegen fysieke inspanning.
Wanneer ook dat wordt genegeerd, kan overtraining dusdanige vormen aannemen dat een sporter, qua prestaties, achteruit boert. Er zijn extreme vormen van overtraining bekend, waarin sporters, ondanks een lange rustperiode (vanwege overtraining), nooit meer op 'het oude' niveau terugkeerden, laat staan nog vooruitgang boekten!
Over het fenomeen 'fysieke overtraining' zijn boeken geschreven en wetenschappelijke onderzoeken gedaan, toch is en blijft het een groot dilemma voor elke coach en trainer.
Vooral de gedreven sporters zijn vaak moeilijk in te schatten voor een trainer/coach wat betreft de dagelijkse belastbaarheid; het zijn juist deze sporters, die naast de trainingen en wedstrijden onder leiding van een trainer/coach, zichzelf ook nog eens extra fysiek belasten, onder het mom van 'hoe meer, hoe beter'.
Dat laatste is een gigantische denkfout en leidt voor de trainer/coach (die van de extra inspanningen meestal niet op de hoogte is) vaak tot enorme frustraties (het maar niet kunnen begrijpen, waarom een sporter geen progressie boekt, terwijl hij of zij, gezien de trainingsschema's, juist beter zou moeten gaan presteren). Maar goed, het onderwerp fysieke overtraining laten we voor wat het is.

Geestelijke inspanningen . . .

Over het menselijk brein (en de werking daarvan), zijn nog steeds meer vragen dan antwoorden; alle wetenschappelijke onderzoeken ten spijt, weten de geleerden nog lang niet alles (waarschijnlijk nog geen 50%) van wat er zich zoal in ons hoofd (tussen de oren) afspeelt en waarom!
Wel weten we dat veel geestelijke arbeid (langdurig nadenken, bewust dan wel onbewust) leidt tot stress en wanneer die maar lang genoeg aanhoudt, het brein zich gaat afzetten tegen 'helder' nadenken!
Men spreekt dan vaak van een 'burn out', hetgeen eigenlijk betekent dat de patiënt emotioneel en geestelijk tot steeds minder in staat is en wanneer het lang genoeg aanhoudt zelfs tot vrijwel niets meer in staat is. Maar, wat zijn de eerste symptomen van geestelijke overtraining?
Daar waar een fysieke sporter de eerste seintjes van het lichaam krijgt in de vorm van spierstijfheid, eventueel gevolgd door kleine (onduidelijke) blessures, wat voelt iemand die bijvoorbeeld een denksport als hobby (of zelfs werk) heeft? Daar zijn nauwelijks representatieve onderzoeken naar gedaan en dus zijn er op dat gebied (eerste signalen van geestelijke overtraining) alleen maar vragen.

We kunnen ons voorstellen dat zaken als 'wat hoofdpijn' of zelfs 'wat duizelig' de eerste indicaties zijn, maar wat als de denksporter deze negeert; wat is dan het vervolg, voordat er sprake is van een burn out?
Op een bepaald moment zal zo'n denksporter misschien wat minder 'zin' hebben, maar de gedreven denksporter zet dan vaak door en dus . . .!?! Het zijn vragen die trainers en coaches van denksporters zichzelf ongetwijfeld regelmatig stellen, maar zij kunnen waarschijnlijk pas antwoorden vinden als ze al een lange carrière achter de rug hebben (en dus ook veel slachtoffers niet hebben kunnen helpen!).
Het trainer/coach-schap is sowieso in elke sport vooral een ervaringsberoep; een trainer/coach 'met bagage' (ervaring), is pas echt in staat om sporters goed te begeleiden!! 

Gedreven dammers . . .

Vaak zijn gedreven dammers gemakkelijk 20 á 30 uur in de week bezig met hun (denk)sport; weet dat zij (m/v) daarnaast vaak nog werk of studie hebben, waarbij men ook de hersenen nodig heeft, dan begrijpt u wel dat dat soort sporters vaak aanzienlijk meer van het zojuist genoemde aantal uren aan hersenarbeid per week verrichten!
De signalen (hoofdpijn, duizelig) kan men maar beter niet negeren; begrijp, beste dammer, dat je beter wordt tijdens rust! De arbeid (wedstrijd/training) breekt je in principe af, tijdens de rust verbetert het lichaam (en dus ook de geest) zichzelf!!

Voor denksporters is 'goed slapen' tijdens een inspannend toernooi vaak cruciaal voor een goed resultaat; schaakwereldkampioen Botvinnik (uit Rusland) heeft dat vaak aangegeven in zijn vele boeken. De Russische schaakwereldkampioen Spasski gaf als reden van zijn teloorgang tijdens zijn beroemde WK-match tegen de Amerikaan Fisher (Reykjavik 1972) aan, dat toen hij slechter begon de slapen en 's ochtends wakker werd met een 'duffe kop', hij begreep dat hij de tweekamp ging verliezen.

Uit eigen ervaring als trainer/begeleider van fysieke sporters weet ik, dat het heerlijk is wanneer je een sporter hebt, die van nature wat lui is! Niet dat hij/zij lui is (dat is heel wat anders), maar een sporter die zeer goed traint en zeer goed zijn materiaal verzorgt en daarnaast ook graag lekker op de bank kan hangen, is beter dan een sporter die daarnaast ook nog eens de neiging heeft 'wat extra te doen'! Van de eerste weet je vaak zeker dat de trainingsschema's goed aanslaan; bij de tweede vraag je je als trainer/coach vaak af waarom die schema's niet werken!

Mens sana on corpore sano . . .!
 

donderdag 26 april 2018

Geweldig...

Door Tjalling van den Bosch

Afgelopen zaterdag (21 april 2018) ben ik, samen met twee heuse cultuursnuivers, afgereisd naar Assen, om daar aanwezig te zijn bij de boekpresentatie van Hans van der Nap (geboren 1948).
Na bijna 25 jaar heeft Van der Nap zijn speurtocht naar 'dammen in Groningen en Drenthe' afgerond en vorm gegeven in het boek Dammen als cultureel erfgoed, met als ondertitel een kleurrijk beeld van damspelers in Groningen en Drenthe uit heden en verleden.
Het is eigenlijk niet één boek, maar een cassette in twee banden; twee boeken dus, om het vooral hanteerbaar te houden, want in totaal zijn het maar liefst 733 pagina's geworden!

Vaak zijn officiële dam aangelegenheden wat sjofel, wat 'doe maar gewoon (saai), dan doe je al gek genoeg'; de boekpresentatie in Assen stond daar haaks op, het was bijna 'niet des dammers'. Kortom, uw penneleur heeft zijn hart opgehaald!
Plaats van handeling was Warenhuis Vanderveen (jazeker, 'aan elkaar' geschreven; op z'n Amerikaans dus) en dat is niet zo maar een warenhuis; nee, het is één van de grootste van ons land.

In 1897 zette Bareld van der Veen (met zijn vrouw Antje Oldenburger) de eerste voorzichtige stapjes op het pad, dat zou leiden tot wat het nu is; 'alles onder één dak', in de hoofdstad van Drenthe. Op de vijfde etage is de Bunningzaal, welke normaliter dienst doet als kunstatelier en kunstuitleen!
Het warenhuis heeft wat met dammen (en ook schaken); door de jaren heen zijn er onnoemelijk veel simultaans gehouden, van Koeperman tot Boomstra!

Boekpresentatie . . .

Voor de uitreiking van het eerste exemplaar van het boek van Van der Nap, was de Bunningzaal helemaal leeggehaald (3.000 kunstvoorwerpen moesten tijdelijk elders worden gestald!) en ingericht voor een damevenement dat zijn weerga niet kent. Aan de muren hingen nu schilderijen van dam-kunstenaars als Buurke en de De Witt ("dus Siep, die mooie schilderijen zijn van De Witt" - ik kon het niet laten! - sorry Siep -), verder draaide er tijdens de ontvangst een fotocarrousel met foto's van dammers.
Vaak moesten de aanwezigen heel creatief denken, om foto's van 50 jaar geleden te herleiden tot de 'iets ouderen' van nu (die vaak in de zaal zaten!). Kortom, iedereen 'zat er direct goed in'. 

Sommige dingen zijn in de damwereld onvermijdelijk; zo was Dollekamp ceremoniemeester (grapje Bert!) en hij gaf als eerste het woord aan gastheer Nico Vanderveen. Deze nazaat van de oprichter van het warenhuis vertelde op een aanstekelijke manier over de relatie van zijn bedrijf en het dammen, zo diste hij verhalen op over Koeperman, Sijbrands, Wiersma, Van der Wal en vele anderen.

Het was een mooie inleiding naar de volgende spreker; Hans van der Nap kreeg het woord en besprak The making of . . .  (het boek).
De voormalig onderwijzer nam ons mee in zijn bijna 25-jarige speurtocht naar het hoe en waarom in de Groningse en Drentse damwereld; dat werd natuurlijk een langdurige aangelegenheid, het leek wel of hij een wetenschappelijke scriptie moest verdedigen (en dat was het misschien ook wel!).
Eén ding werd de (240!!) toehoorders duidelijk; Van der Nap heeft monnikenwerk verricht!
Ook vertelde Van der Nap over het daadwerkelijk drukken van het boek; het mocht blijkbaar wat kosten, want het boek is niet gelijmd, maar echt ingenaaid. Ook het formaat is niet alledaags (A4+, dus iets groter dan normaal printpapier); kortom een boek  dat niet, na intensief gebruik uit elkaar valt (zoals bij gelijmde exemplaren) en de 'harde' omslag zorgt ervoor dat de boeken 'tegen een stootje kunnen'.
Vervolgens reikte de schrijver het eerste exemplaar uit aan onze jongste wereldkampioen Roel Boomstra; de laatste woonde in Drenthe en woont thans in (de stad) Groningen, dus was hij de aangewezen persoon om het boek als eerste in ontvangst te nemen.
In zijn dankwoord gaf Boomstra aan dat hij verguld was, dat hij de eerste mocht zijn.

Na de pauze . . . 

Na een korte onderbreking, kreeg een aantal dichters het woord; zij vertolkten hun creaties op een onderhoudende en humoristische manier.
De middag werd afgesloten door cabaretier (en dammer) Lambert-Jan Koops; het is altijd een lastige opgave om na zo'n enerverende middag, te moeten afsluiten. Zorgvuldig ingeluid door Johan Kraijenbrink, slaagde Koops met verve; ondertussen was de boekverkoop begonnen.
De 733 pagina's gebonden in 2 banden, samen in een cassette voor slechts 45 euro!! Vijfentwintig jaar monnikenwerk voor zo'n prijs; kom op dammers, 'maak die man los'.
U kunt het levenswerk van Hans van der Nap bestellen via: hvdnap@home.nl of telefonisch op nummer: 0592-291346.
Toen we gedrieën , na nog een kort orgastisch genoegen (één consumptie), weer in de auto zaten (rond half vijf), waren we het er over eens.
Het was in één woord: Geweldig . . .! 

donderdag 19 april 2018

Wat opvalt...

Door Tjalling van den Bosch

Het Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen 2018 is ten einde (van harte Alexander) en het moet nog even bezinken, daarom maar even wat (min of meer) opvallende zaken.
Ten eerste is dat het Open Flevoland  World Cup Tournament (van 18 t.e.m. 24 juni aanstaande). De organisatie van het damtoernooi is in handen van Stichting Aan Zet (of is het Stichting Aanzet?) en, zoals u waarschijnlijk wel weet, is alles wat deze rechtspersoon zonder winstoogmerk aanpakt voorzien van een charme en grandeur welke zijns gelijke in de damwereld niet kent.
Ook nu is de locatie van het toernooi (Wapen van Ens - te Ens) weer top (goede speelzaal, fantastische catering en voldoende - gratis - parkeergelegenheid) en mede daardoor heeft de internationale dambond (F.M.J.D.) het toernooi met maar liefst drie sterren gecodeerd.

Nu zeggen 'die sterren' de liefhebbers niet zoveel; het is meer voor topgrootmeesters, die daardoor punten kunnen vergaren, waarmee ze zich kunnen plaatsen voor de (financieel) zeer aantrekkelijke World Cup-finale.Vooral veel buitenlandse topgrootmeesters staan op de voorlopige deelnemerslijst.
Wat opvalt (in ieder geval bij schrijver dezes) is het feit, dat het niet storm loopt met damliefhebbers(!); je zou toch zeggen dat een toernooi van Stichting Aan Zet, zich op voorhand kan verheugen op een grote greep uit de zomerse damkaravaan!
Wat mij betreft valt dat, met op dit moment nog niet eens 30 eerzame titel-lozen (van de ruim 60 deelnemers), tegen. Nu is het van dammers bekend dat ze soms lang nadenken, voordat ze actie ondernemen, maar ik vind dat de mannen van Stichting Aan Zet toch wel wat meer deelnemers verdienen.
Zo heeft het traditionele damtoernooi in Salou (van 20 t.e.m. 28 mei aanstaande) zo'n 150 dammers op de voorlopige deelnemerslijst staan, met zo'n 100 dammers zonder dam-titel! Dus, wanneer u (damliefhebber) zin hebt in een mooi, groots opgezet (Nederlands) toernooi, aarzel dan niet langer en geef u op.

Toch even . . . 

We laten het 'bezinken van het NK' toch even voor wat het is. Op Toernooibase Dammen las ik dat enkele kenners tot de conclusie kwamen, dat Ron Heusdens geen twee rondes op één dag kan spelen.
Persoonlijk vind ik dat wat overdreven; inderdaad verloor Heusdens beide keren de tweede partij op een dag dat er twee rondes op het programma stonden, maar het ligt wat mij betreft wat genuanceerder. In eerdere toernooien liet Heusdens zien dat hij wel degelijk goed kan omgaan met het fenomeen van twee partijen op één dag; zo speelde Heusdens een jaar geleden (op het NK op Urk) op de eerste dag van een dubbele ronde remise tegen Baliakin en won hij de tweede partij van Van Berkel.
Tijdens het NK in Harlingen echter, trof Heusdens het niet; hij moest het eerst opnemen tegen Ramdien, waarvan hij absoluut wilde winnen. Dat gebeurde ook, zij het na een lange uitputtende strijd; daarna moest Heusdens het opnemen tegen niemand minder dan Boomstra.

De laatste had het in de ochtenduren (eerste partij van de dag) opgenomen tegen Baliakin en dat was (na een overigens weldadige opening) vrij snel in een puntendeling geëindigd. Met andere woorden, Boomstra begon aanmerkelijk fitter aan het treffen dan Heusdens. Boomstra won dan ook de partij; opvallend was dat Boomstra op een gegeven ogenblik wel erg gemakkelijk 'door de lange vleugel' van Heusdens liep.

Op de laatste dag van het toernooi stond er wederom een dubbele ronde op het programma; Heusdens hield in de ochtendronde Van IJzendoorn op een puntendeling, maar in de tweede partij van de dag (laatste van het toernooi) liet Heusdens de teugels tegen Kalis wat vieren en dat kwam hem op een nieuwe nederlaag (zijn tweede van het toernooi) te staan.
Ook hier was het opvallend dat ook Kalis op een gegeven ogenblik probleemloos 'door de lange vleugel' van Heusdens liep. Het zat Ron juist op dagen van de dubbele ronde niet mee, maar om nu te stellen dat hij niet kan omgaan met twee ronden op één dag is misschien wel iets te veel van het goede!

Dat was 'Wat opvalt'; aankomende zaterdag (21 april) is er in Assen de presentatie van het boek Dammen als cultureel erfgoed van Hans van der Nap. Er staat heel wat op het programma (dat om 13.00 uur begint), met o.a. damkunstenaars(?), dichters en een optreden van cabaretier Lambert Jan Koops.
Ik geloof dat u wel een uitnodiging moet krijgen om erbij aanwezig te kunnen zijn.

dinsdag 10 april 2018

Rococo...

Door Tjalling van den Bosch

Afgelopen woensdag (4 april) barstte in Harlingen de strijd om het Nederlands
Kampioenschap Dammen Algemeen 2018 los.
Vandaag (zondag 7 april) staat de enige rustdag gepland en dus kunnen kenners en liefhebbers, in alle rust, de partijen uit eerste vijf ronden eens rustig gaan bekijken.

Plaats van handeling van het NK is het stadhuis in de aloude Friese havenstad; het onderkomen van de burgemeester is gebouwd in het jaar 1730 door een zekere Hendrik Jacobs Norel (althans dat was de architect!).
Kenners weten de argeloze toeristen te vertellen dat het is gebouwd in de Lodewijk XIV-stijl. Hoe het ook zij, het is in ieder geval een prachtig monument.
Ook het interieur is voor een groot gedeelte (qua stijl) uit de tijd dat het gebouwd is; zo kunnen we de atleten (de dammers dus) zien zitten op stoelen uit een Europese stijl van halverwege de 18de eeuw, het zogenaamde rococo. 
Martijn van IJzendoorn (Foto: S. Nagel)

Het zijn prachtige stoelen; of ze 'goed zitten' weten we natuurlijk niet, want we mogen de speelzaal dan wel bezoeken, maar het speelveld betreden is er (terecht) niet bij. Een gerieflijke stoel is natuurlijk onontbeerlijk, want de strijders op de 100-velden zitten toch al gauw zo'n vier uur achter het bord (vaak langer - en tijdens de vermaledijde 'dubbele ronde' dus al gauw meer dan 8 uur! -).

De tafels lijken wat 'aan de lage kant' en dat is niet helemaal een comfortabele hoogte, maar goed, op de foto's is het wel een prachtig gezicht; 21st century meets the 18th century! De tafels stammen trouwens (op z'n minst) uit de 19de eeuw (niet eerder), want de deklaag (bovenkant) is van machinaal gezaagd fineer; zoals u waarschijnlijk wel weet kwam de productie van machinaal gezaagd fineer pas in het begin van de twintigste eeuw echt op gang.

Let's rock . . .

De eerste ronde deed ons enige schrik om het hart slaan(!); alle excuses om de strijd te ontlopen (groot ratingverschil / eerste ronde, niet direct een nederlaag / laat de tegenstander 'het spel' maar maken) werden uit de kast gehaald, maar gelukkig was er na dat voorzichtige begin veel vuurwerk op de borden te zien.
Een eerzame puntendeling is natuurlijk geen probleem, maar laat het geen bloedeloze strijd zijn. Zoals drie weken geleden al schreven in het epistel Bedrog van Gijon: No play, no game, no sport! (vrij vertaald: Geen strijd, geen wedstrijd, geen sport!). 

Gelukkig konden de liefhebbers hun hart ophalen tijdens de rondes twee tot en met vijf; er was veel strijd en daardoor ook veel prachtige en vooral spannende partijen.
Het was een ware battle of the brains, met alle bijbehorende lichaamstaal (het non-verbale)!
Als iemand naar eigen inzicht een goede stand op het bord had, dan zag je zo iemand zich 'groot maken' (ellebogen stevig op de tafel en de schouders breed makend). Ook viel er te ontdekken dat iemand op een bepaald moment desinteresse voorwendde, terwijl zijn stand op het bord best wel spannend was; ook het onverschillig lurken aan een flesje frisdrank (dat wel natuurlijk), terwijl de tegenstander een moeilijke beslissing moet nemen.
Ach, veel van dat alles kunt u terugvinden op YouTube; de strijdlust is vooralsnog groot.
Eén van de deelnemers heeft volgens een persbericht gezegd (ten aanzien van de strijdlust der combattanten): "Het lijkt wel of die Friezen iets in het drinkwater hebben gedaan"! 

We gaan het zien de komende vijf dagen. Voor de duidelijkheid; de laatste ronde is aanstaande vrijdag (13 april), trouwens de voorlaatste ronde ook! Samen met een mogelijke barrage is een goede planning van het tijdsstip van de sluitingsceremonie dan ook niet mogelijk!



woensdag 4 april 2018

Natte...

 Door Tjalling van den Bosch

Mijn buurvrouw heeft een natte poes. Nee, geen vrees, uw penneleur heeft zich niet de stijl van de zeer productieve Belgische schrijver Herman Brusselmans aangemeten. Het zit namelijk zo: Terwijl ik zojuist, op deze Paasmaandag (2018), peinzend uit het raam van mijn mancave keek, zag ik het arme beestje kleddernat voorbij lopen.
Herman Brusselmans
Ik geloof niet dat het poesje dacht (geheel in deze tijdgeest - Pasen -) dat het over water kon lopen, waarschijnlijker is het, dat de stumper dacht dat het over eendenkroos kon lopen; een gedeelte van de groene drab hing tenminste nog als een soort lauwerkrans om haar nek.
De poes wacht zo meteen een koude douche, of zou de buurvrouw, geheel volgens de heden ten dage geldende diervriendelijkheid, een lauwere variant voor haar in petto hebben.
Na het bovenstaande tot u te hebben genomen, vraagt u zich hoogstwaarschijnlijk af, waarom uw penneleur peinzend uit het raam keek.

NK Dammen Algemeen . . . 

Nou, dat zit zo; aanstaande woensdag (4 april 2018) begint het Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen; in de Friese Havenstad Harlingen. Nu zitten er in die laatste drie woorden direct al bepaalde gevoeligheden en dan met name dat woordje 'Friese'!
'Echte Harlingers' voelen zich alles behalve Fries. Harlingen kreeg reeds in het jaar 1234 stadsrechten en is daarmee ouder dan bijvoorbeeld Amsterdam.
Het (Friese) 'achterland' was in de tijd niet veel meer dan een zompige toestand, waar mensen probeerden een leven op te bouwen door voorhogingen op te werpen (terpen); van een gestructureerde samenleving was daar toen nog lang geen sprake.
In Harlingen was daar toen al wel sprake van en in de daarop volgende jaren ontwikkelde de stad zich als een waar handelscentrum, waar schepen aan- en afvoeren. De handel, voornamelijk met Scandinavië, de Baltische Staten en het Verenigd Koninkrijk, zorgde er voor dat Harlingen 'leefde'.
Later zou 'dat Friese achterland' zich ook ontwikkelen en werden steden als Franeker en Leeuwarden steeds belangrijker; daardoor verloor Harlingen enigszins haar status, althans zo voelde het voor haar inwoners.
Franeker kreeg in 1585 een universiteit (welke door Napoleon in 1811 weer werd gesloten!) en Leeuwarden schopte het zowaar tot hoofdstad van Friesland. Die ontwikkeling zette kwaad bloed bij de Harlingers; ze zagen dat hun stad niet langer de eerste viool speelde.
Daarin ligt ook de grondslag dat de Harlingers zich niet verbonden voelen met Friesland; eigenlijk
is de rest van de provincie nog steeds afhankelijk van Harlingen (vinden de Harlingers: "Wanneer wij hier de sluizen open zetten, heeft de rest van Friesland natte voeten" - daar is weer een relatie met het opmerkelijke begin van dit epistel! -).
Harlingers voelen zich meer een voorstad van Londen (vanwege de vroege handelsrelatie met de Engelse hoofdstad), dan een 'Friese havenstad'! Echte Harlingers zijn ook de Friese taal niet machtig; ze hebben een eigen taal en zijn eigenlijk in alles anders dan de rest van de provincie.

Strijd op het dambord . . . 

Aanstaande woensdag (4 april) start dus het NK Dammen Algemeen in het gemeentehuis van Harlingen.
Het zal ongetwijfeld een spannende strijd worden en hopelijk spelen de deelnemers met durf, vuur en passie (zoals het eigenlijk hoort). Geen voorzichtig geschuif, geen partijen die na 40 wederzijdse zetten in een bloedeloze puntendeling eindigen; nee, wij (dam-supporters) zitten te wachten op hartverwarmende confrontaties op de honderd velden!
Een jaar geleden schreef ik op de site van het NK Dammen Algemeen op Urk, dat de uitspraak "deelnemen is belangrijker dan winnen", niet van Pierre de Coubertin is! De uitspraak die de Franse baron wel deed was (vrij vertaald): "Het belangrijkste in het leven is niet de triomf, maar de strijd; het essentiële is niet de overwinning, maar om goed te hebben gestreden"! 

Dus deelnemers aan het NK Dammen Algemeen, zorg ervoor dat u niet kopje onder gaat (alleen maar nat wordt!), maar zorg dat u partijen nalaat, waar nog lang over gesproken en geschreven gaat worden . . .!